Maliye Bakanlığı, ciddi bir vergi kaybı ile çevre tahribatına neden olan ve daha çok ağır vasıta kullanıcıları tarafından mazotun alternatifi olarak kullanılan “10 numara yağ”da ÖTV'yi yaklaşık üç buçuk katına çıkardı.Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, söz konusu vergi düzenlemesi ile piyasada '10 numara yağ' adı altında motorin yerine yasa dışı akaryakıt satışı ve kullanımını engellemeyi amaçladıklarını bildirdi.

Maliye Bakanı Şimşek, konuya ilişkin yasal olmayan şekilde akaryakıta karıştırılması mümkün olan ve aynı zamanda sanayicilerin üretimlerinde girdi olarak kullandıkları solvent diye adlandırılan mallar ile baz yağ, madeni yağ, yağlama müstahzarı, tiner gibi ürünlerin tüketiminde son yıllarda ciddi artışlar görüldüğünü hatırlattı.

Söz konusu artışların sanayicilerin ihtiyaç duyduğu miktarlar dikkate alındığında ciddi rakamlara tekabül etttiğine işaret eden Şimşek, piyasada “10 numara yağ” adıyla bilinen söz konusu malların ilgili mevzuata aykırı olarak akaryakıt ürünlerine karıştırılmak veya doğrudan akaryakıt olarak kullanılmak suretiyle vergi kaybına ve haksız rekabete neden olunduğunu söyledi.

Maliye Bakanı Şimşek, bu sorunu önlemek amacıyla yağlama müstahzarlarının normal teslimlerde 0,3000 TL/Kg olan ÖTV tutarını, baz yağ/madeni yağların normal teslimlerindeki vergi tutarlarına paralel olarak 1,0560 TL/kilograma çıkardıklarını bildirdi.

“SANAYİCİMİZE İLAVE BİR VERGİ YÜKÜ GETİRİLMEDİ”

Yapılan düzenlemenin sanayicilerin imalatlarında kullandıkları solvent, tiner, baz yağ/madeni yağlar ve yağlama müstahzarlarının girdi maliyetlerini azaltmak amacıyla ÖTV mevzuatında yer alan tecil-terkin uygulamasında herhangi bir değişiklik getirmediğine dikkati çeken Şimşek, yine madeni yağ veya yağlama müstahzarları üreterek bu malları ihraç eden ya da tecil-terkin yoluyla satanlara yapılan indirimli baz yağ teslimi uygulamasının da aynen devam ettiğini kaydetti.

Dolayısıyla yapılan düzenlemenin sanayicilerin imalatlarında kullandıkları solvent, tiner, baz yağ/madeni yağlar ve yağlama müstahzarlarının girdi maliyetlerinde herhangi bir artışa neden olmadığına işaret eden Şimşek, “Diğer bir ifade ile söz konusu malları imalatlarında kullanan sanayicilerimize ilave bir vergi yükü getirilmemektedir.”

“AMAÇ:YASA DIŞI AKARYAKIT SATIŞI VE KULLANIMINI ÖNLEMEK

Söz konusu değişiklik ile piyasada 10 numara yağ adı altında motorin yerine yasa dışı akaryakıt satışı ve kullanımını engellemeyi amaçladıklarını vurgulayan Şimşek, öte yandan bu malların amaç dışı kullanım ve satışını engellemek için yaygın ve yoğun vergi denetimleri artırılacağını kaydetti.

“HAKSIZ REKABETİN DE ÖNÜNE GEÇTİK”

Maliye Bakanı Şimşek, vergi kaybının yanı sıra sebep olduğu çevre kirliliği ile kamu sağlığını da ciddi şekilde tehdit eden 10 numaralı yağ sorununa çözüm için yapılan düzenleme ile haksız rekabetin önüne geçtiklerini ifade etti.

YAĞLARIN ÖTV'Sİ STRATEJİK SEKTÖRLERE TEŞVİK İÇİN DÜŞÜK TUTULMUŞTU

Daha önceki uygulamada, söz konusu madeni ve baz yağlarının ÖTV'si, bu yağları üretimlerinde ham madde olarak kullanan tekstil, boya, iplik, deri gibi stratejik endüstrilerden sanayicilerin “ÖTV'nin yüksek tutularak girdi maliyetlerini yükseltilmemesi ve bu şekilde ihracatta rekabet kaybına neden olunmaması” taleplerinin de etkisiyle diğer ürünlere göre daha düşük tutularak, kilogram başına 0,30 lira olarak belirlenmişti.

VERGİ AVANTAJININ KÖTÜYE KULLANILDIĞI TESPİT EDİLMİŞTİ

Ancak daha sonra yağlama müstahzarlarındaki vergi avantajının, bu yağların piyasada “10 numara yağ” adı altında akaryakıta katılarak ya da akaryakıt gibi kullanılarak kötüye kullanıldığı tespit edilmişti. Bu kötüye kullanım ile önemli vergi kaybı ile sektörde oluşan haksız rekabet sonucu da Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı, konuyu değerlendirmeye almıştı.

Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Gümrük Müsteşarlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı yetkilileri ile akaryakıt sektör temsilcileri de bir çok kez biraraya gelerek, bu sorunun çözümü için çalışmalar yapmıştı.

Bu kapsamda EPDK da akaryakıt haricinde kalan solvent, madeni ve baz yağlar, asfalt, solvent nafta gibi petrol ürünleri ile atık yağlar, atık solventler, bitkisel atık yağlar ve bunların geri kazanımı sonucu elde edilen ürünlerin akaryakıt olarak satışını yasaklamış, madeni yağların piyasada izlenebilirliğinin sağlanabilmesi, akaryakıt olarak kullanımının engellenmesi amacıyla İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatına sahip yerlerin dışında satışını engellemişti. EPDK, 10 numaralı yağı akaryakıt olarak satana da 739 bin lira ceza kesilmesine karar vermişti. Diğer taraftan yol kenarlarında tenekelerde satılan 10 numaralı yağ için de denetimler artılmıştı.

SEKTÖR VERGİ DÜZENLEMESİNİ DÖRT GÖZLE BEKLİYORDU

Son yıllarda ülke çapında özellikle kamyon ve otobüs gibi araçlarda kullanımı giderek yaygınlaşarak büyük bir vergi kaybı ile çevre tahribatına sebep olan “10 numaralı yağ” kullanımı konusunda ortaya çıkan haksız rekabet açısından sektörün de büyük bir rahatsızlığı bulunuyordu.

Tahmini büyüklüğü 1,5 milyon ton civarında olan akaryakıt yerine kullanılan bu ürünün en iyi hesaplarla yıllık 1,5 milyar liralık vergi kaybına sebep olduğuna dikkati çeken enerji sektörü temsilcileri bunun çözümü için bazı çalışmalar yapılmasına ve denetimlerin artırılmasına rağmen Maliye Bakanlığından bir vergi düzenlemesi talep ediyorlardı.

Sektör temsilcileri akaryakıtla madeni yağ arasındaki vergi farkı kalkmadan sorunun çözülmesinin mümkün olmadığını savunuyordu.

AA

Selçuk Altun - Editör
Merkez Bankası’nın faiz indirimine gitmeyeceği beklentisi TL’yi desteklerken, faizi de yukarı taşımakta.

İstanbul serbest piyasada dolar 1,7780, avro 2,4240 liradan güne başladı.

Kapalıçarşı'da 1,7720 liradan alınan dolar 1,7780 liradan satılıyor. 2,4170 liradan alınan avronun satış fiyatı ise 2,4240 lira olarak belirlendi.

Serbest piyasada önceki kapanışta doların satış fiyatı 1,7770 lira, avronun satış fiyatı ise 2,4320 lira olmuştu.

Emtia fiyatlarına baktığımızda, en yakın vadeli NYMEX kontratında petrol fiyatı 89.02 dolar, altının onsu 1832.50 dolar civarında bulunuyor.

Endeks, 322 puan düşüşle 56.328 puandan açıldı. Açılış itibari ile hisse senetleri ortalama yüzde 0.57 oranında değer kaybetti. Dolar 1.7780, avro 2.4240 liradan güne başladı.

Gösterge bileşik faiz yüzde 8.23 ile son bir ayın en yüksek seviyesine çıktı.

Avrupa ve ABD piyasalarındaki dalgalanmaya duyarlı ama pozitif ayrışmaya daha eğilimli bir seyir izleyen İMKB'de, sert hareketlerin yaşanacağı bir işlem günü yaşanabileceği belirtiliyor.

Gerilemelerde 56.000 seviyesinin altına gelinmesi halinde ilk aşamada 55.500, daha sonra ise 55.000 seviyesinin test edilebileceği vurgulanuyor. Uzmanlara göre; Gün içinde bu seviyelerden gelebilecek tepki hareketlerinin gücü ve işlem hacmi yakından izlenmeli.

Bugün Yunanistan konulu Merkel-Sarkozy telekonferans toplantısına Yunan Başbakanı Papandreou’da katılacak. Saati ve ardından açıklama gelip gelmeyeceği belli değil ama piyasanın bugün de Avrupa’dan gelen haber akışının etkisinin altında kalmaya devam edeceği tahmin ediliyor.

Nitekim bu sabah, Moody’s, Fransa’nın iki büyük bankasının notunu indirdi ve bu haber piyasalar üzerinde olumsuz etki yapabilir.

Moody’s, Societe Generale’nin kredi notunu AA3’e, Credit Agricole’un uzun vadeli kredi notunu AA1’e indirdi.

12:00 - Euro Bölgesi Temmuz ayı sanayi üretimi
15:30 - ABD Ağutos ayı ÜFE
15:30 - ABD Ağustos ayı perakende satışlar
17:00 - ABD Temmuz ayı işletme stokları
17:30 - ABD haftalık petrol stokları

TL, DOLARA KARŞI GÜÇLÜ DURUYOR
Dolar/TL kurunda, Euro/dolara paralel seyir devam etse de, TL’nin önceki aylarda gördüğümüz diğer gelişmekte olan para birimlerine göre kötü performansı sona ermiş gibi görünüyor.

Merkez Bankası’nın faiz indirimine gitmeyeceği beklentisi TL’yi desteklerken, faizi de yukarı taşımakta.

İstanbul serbest piyasada dolar 1,7780, avro 2,4240 liradan güne başladı.

Kapalıçarşı'da 1,7720 liradan alınan dolar 1,7780 liradan satılıyor. 2,4170 liradan alınan avronun satış fiyatı ise 2,4240 lira olarak belirlendi.

Serbest piyasada önceki kapanışta doların satış fiyatı 1,7770 lira, avronun satış fiyatı ise 2,4320 lira olmuştu.

Euro/dolar paritesi dün 1.3558-1.3726 bandında hareket etti ve günü 1.3678'den kapattı. Paritede bu sabah ilk işlemler 1.3625 seviyesinde.

Emtia fiyatlarına baktığımızda, en yakın vadeli NYMEX kontratında petrol fiyatı 89.02 dolar, altının onsu 1832.50 dolar civarında bulunuyor.

DIŞ BORSALARDA "DELİRTEN" SPEKÜLASYONLAR
Avrupa piyasaları dün tam anlamıyla delirtici sepkülasyonların yaşandığı bir gün oldu.

Gün Çin’in İtalyan tahvilleri alacağı haberi ile olumlu başlarken, sonrasında Çin’den gelen bu habere ilişkin yalanlama ve Fransa’nın en büyük bankalarından BNP Paribas’ın dolar ile borçlanma zorluğu içinde olduğu haberi Avrupa borsalarında sert satışlara neden oldu.

Öğleden sonra ise, Merkel ve Sarkozy’nin görüşme yaptığı ve basın açıklaması yapacağı spekülasyonu borsalarda yeniden toparlanmaya neden oldu.

Ancak bu haber de yalanlandı ve görüşmenin telekonferans ile bugün akşam saatlerinde yapılacağı açıklandı. Merkel’in Yunanistan’ın kontrolsüz çöküşüne izin vermeyeceğine dair ve BNP Paribas’ın, “dolar borçlanma konusunda sorunumuz yok” açıklamaları ile ABD borsalarında gelen alımlar Avrupa borsalarında dünkü kapanışların yüzde 1 civarında yükselişlerle kapanmasını sağladı.

ABD’de ise, Avrupa’daki borç sorunu problemi büyümesinden kaynaklı endişeli bir seyir var.

Bu gelişmeler çerçevesinde dün; ABD hisse senetleri piyasalarından Nasdaq yüzde 1.49, S&P 500 yüzde 0.91 değer kazandı. Dow Jones’ta ise dünkü işlemler 10.987-11.140 puan aralığında gerçekleşti ve yüzde 0.40 değer kazancı ile 11.105 puandan tamamlandı.

Avrupa borsalarından Almanya'da yüzde 1.85, İngiltere'de yüzde 0.87, Fransa'da yüzde 1.41 değer artışı oldu.

Güney Amerika borsalarından Brezilya'da yüzde 0.25 değer kaybı vardı.

Yeni gündeki ilk işlemlere baktığımızda; Asya tarafında, Japonya'da Tokyo Menkul Kıymetler Borsası Nikkei Endeksi, 97,98 puan (yüzde 1,14) değer kaybederek 8,518.57 puandan kapandı. Endeks 28 Nisan 2009'dan bu yana en düşük seviyesini gördü.

ABD'de Dow Jones en yakın vadeli kontratlarında yeni gündeki işlemler önemli bir kayıpla devam etmekte.

Avrupa borsalarının geçtiğimiz iki günde yaşanan dalgalanmaların ardından bugün bir miktar soluklanmaya çalışmaları, bununla beraber güne bir miktar kayıpla başlamaları bekleniyor.

IG Markets, FTSE 100 Endeksi'nin 43 puan, Dax Endeksi'nin 39 puan ve Cac-40'ın 28 puan kayıpla açılması bekleniyor.

Analistler bugün gözlerin Yunanistan Başbakanı Papandreu'nun Sarkozy ve Merkel ile yapacağı telekonferans görüşmesinde olacağını, Yunanistan'ın temerrüte düşmesine izin verilip verilmeyeceğini takip edileceğini vurguladı.

Aralarında UBS, Barclays, HSBC, Royal Bank of Scotland ve Credit Suisse'in de bulunduğu bankalar, işten çıkarmaları artıracaklarını, dağıttıklarını ikramiyeleri sıfır seviyesine indireceklerini ya da maaş artırımlarını durduracaklarını belirtti.

Söz konusu bankalar yıl ortasından bu yana toplamda 70 binden fazla kişiyi işten çıkardı. ABD’li rakipleriyse, aynı süreçte yalnızca 42 bin kişinin işine son verdi.

İKRAMİYELER AZALACAK   
Yavaşlayan ekonomik büyüme ve kıta geneline yayılan borç kriziyle baş etmeye çalışan bankalar, gelirlerinde yaşadıkları düşüş nedeniyle, dağıttıkları ikramiyeleri de sıfır seviyesine indirebileceklerini belirtti.

İngiltere merkezli finansal danışmanlık şirketi Astbury Marsden’in idari yöneticisi Jonathan Nicholson, önümüzdeki dönemde daha fazla işten çıkarma kaçınılmaz gibi görünüyor” dedi.

Nicholson aynı zamanda, “Bankacılık sektöründe önümüzdeki yıllarda son dönemin en düşük ikramiyelerin verildiğini göreceğiz” diye konuştu.

UBS, Nomura, RBS, HSBC, Barclays ve Credit Suisse, maaş ya da ikramiye indirimleri ya da işten çıkarma planlarına yönelik ise yorum yapmaktan kaçındı.